رأی شماره ۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص ابطال تبصره ۷ ماده یک تصویب‏نامه شماره ۲۲۶۸۶ک/ت۳۳۵۰ه

*رای دیوان عدالت اداری

رأی شماره 5 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری درخصوص ابطال تبصره 7 ماده یک تصویب‏نامه شماره 22686ک/ت3350هـ مورخ 6/3/1385 هیأت وزیران تاریخ تصویب : 1387/01/18 شماره هـ/85/679 26/3/1387 رأی هیأت عمومی حکم مقرر در ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان‌آور مصوب 1367 و تبصره 3 آن و همچنین مقررات اصلاحی قانون فوق‏الذکر مصوب 1383 در باب نحوه بازنشستگی مستخدمین معلولین (اعم ازجانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی، معلولین حوادث ناشی از کار، بیماران ناشی از شرایط خاص کار و معلولین عادی) و شاغلین مشاغل سخت و زیان‌آور که وظایف مربوط به شغل آنان باعث بروز ناراحتی‏های جسمی و روحی می‏شود مقید و مشروط به شرط سنی خاصی نشده است، بنابراین تبصره 7 ماده یک آیین‏نامه اجرائی قانون اصلاح قانون فوق‏الذکر که مقرر داشته « حداقل سن بازنشستگی برای کلیه معلولین عادی، بیماران ناشی از شرایط خاص کار، معلولین حوادث ناشی از کار و شاغلین مشاغل سخت و زیان‌آور مشمول تبصره 3 قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان‌آور مصوب 1367 به ترتیب برای مردان و زنان 50 سال و 45 سال می‏باشد» و با افزایش شرط سنی مذکور دایره شمول قانون را تضییق و محدود کرده است، خلاف هدف و حکم مقنن و خارج ازحدود اختیارات قوه مجریه در وضع مقررات دولتی تشخیص داده می‏شود و تبصره مزبور به تجویز اصل 170 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده یک و بند یک ماده 19 و ماده 42 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 ابطال می‏گردد.            رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ  علی رازینی .

بررسی قوانین بازنشستگی ایثارگران(۳)

ایثارگران بدانند؛ بررسی قوانین بازنشستگی ایثارگران(۳)

ایثارگران بدانند؛ بررسی قوانین بازنشستگی ایثارگران(۳)

از ایرادات دیگر در آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح نحوه بازنشستگی جانبازان که توسط هیأت وزیران به تصویب رسیده است، تبصره۶ ماده یک این آیین‌نامه است.
در این تبصره آمده است: کلیه جانبازان و آزادگان مشمول این آیین‌نامه در صورتی که مدت خدمت مبنای بازنشستگی آنها با احتساب مجموع سنوات سابقه خدمت (حداقل ۲۰سال) و سنوات ارفاقی (حداکثر ۱۰سال) ۳۰سال تمام باشد، از احراز حداقل سن بازنشستگی معاف خواهند بود، در غیر این‌صورت با رعایت مفاد ماده۴ آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح مقررات بازنشستگی و وظیفه قانون استخدام کشوری، دارا بودن حداقل شرط سنی برای آنان (مردان حداقل۵۰سال و زنان حداقل۴۵سال) الزامی است.
متن تبصره دارای چند ایراد است:
الف- استناد تبصره بر تعیین حداقل شرط سنی ۴۵سال برای زنان جانباز مستند به تصویب‌نامه شماره ۸۰۵۲۴ مورخ ۱۸/۷/۶۹ هیأت وزیران شده است در حالی که مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۳/۱۰/۷۰ بندب قانون شرط حداکثر سن بازنشستگی را اصلاح کرد و مستخدمین زن با داشتن ۲۰سال سابقه خدمت و بدون الزام به رعایت حداقل شرط سنی می‌توانند بازنشسته شوند. گویا تهیه‌کنندگان آیین‌نامه از مصوبه مجلس در خصوص این اصلاحیه اطلاع نداشته یا از آن غفلت کرده‌اند.
علاوه بر مورد فوق برابر تبصره۱ ماده۱۰۳ قانون مدیریت خدمات کشوری، شرط سنی در بند ب برای جانبازان تا ۵سال کمتر و شرط سنی برای زنان حذف شده است. با لحاظ موارد فوق آنچه که اکنون اعمال می‌شود و گاهی موجبات تضییع حقوق جانبازان و آزادگان را فراهم می‌کند، بی‌توجهی به قانون است.
به عبارتی مجلس در قانون مدیریت خدمات کشوری که قانون موخر بر قانون اصلاح نحوه بازنشستگی جانبازان است، این تبصره را اصلاح کرده و هیأت وزیران در تهیه آیین‌نامه اجرایی از آن غفلت کرده است. ضمنا براساس تبصره۳ ماده۲۴ قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران رعایت شرط سنی مقرر در قوانین و مقررات بازنشستگی زودتر از موعد جانبازان الزامی نمی‌باشد.
ب- در این تبصره شرط بازنشستگی احراز ۳۰سال تمام با احتساب سنوات سابقه خدمت و سنوات ارفاقی اعلام شده است و با برداشت از این متن توسط دستگاه‌های متولی بازنشستگی، عملا مانع اجرای قانون در خصوص جانبازان شده‌اند. البته متولیان جهت اجرای آیین‌نامه هیأت وزیران دچار اشتباه نشده‌اند بلکه متن تهیه شده چنین برداشتی را به ذهن متبادر می‌کند که البته با قانون مصوب مجلس مغایرت دارد.
آنچه در ماده واحده مصوب مجلس آمده است شرط حداقل ۲۰سال تمام سابقه خدمت با افزودن سنوات خدمت ارفاقی است. بدین‌معنی که اگر جانبازی دارای ۵سال سنوات ارفاقی باشد با داشتن ۲۰سال خدمت بتواند با دریافت آخرین حقوق قبل از بازنشستگی به خدمت خود در دستگاه اجرایی خاتمه دهد. از مغایرت‌های دیگر آیین‌نامه مصوب هیأت وزیران با قانون نحوه بازنشستگی جانبازان ماده۲ این آیین‌نامه است. در ماده۲ آیین‌نامه آمده است: ملاک محاسبه آخرین حقوق قبل از بازنشستگی جانبازان و آزادگان مشمول این آیین‌نامه اعم از شاغلین در دستگاه‌های مورد اشاره در بند۱ یا تبصره۱ بند ۱ که دارای احکام رسمی، ثابت یا دارای عناوینی مشابه می‌باشند، مبلغ مندرج در آخرین حکم استخدامی که براساس ضوابط و مقررات استخدامی حاکم بر دستگاه مربوط مبنای حقوق بازنشستگی قرار گرفته است و نیز در خصوص آن‌دسته از افراد موصوف که در بخش غیردولتی شاغل می‌باشند، مطابق قانون تامین‌اجتماعی و تغییرات بعدی عمل خواهد شد.
آنچه از مجموع مصوبات مجلس در قالب قانون نحوه بازنشستگی، قانون اصلاح قانون نحوه بازنشستگی و قانون استفساریه تبصره۶ ماده واحده قانون اصلاح نحوه بازنشستگی جانبازان استنباط می‌شود، رویه واحدی است که بر این مصوبات حاکم است و تفکیک‌های انجام‌گرفته در آیین‌نامه اجرایی هیأت وزیران مغایر با نص صریح قانون در این‌باره است که در ادامه بخش‌های بعدی به آن اشاره خواهیم کرد